GEOkids

Archive for the ‘Poezie’ Category

De e.d.i.t. (of edit) is een gedicht van 10 regels, beginnend met een zin van één woord en eindigend met een zin van 10 woorden. Iedere zin staat op een nieuwe regel. Deze dichtvorm is eind 2006 bedacht door columnist Jessica van der Burg.

Deze dichtvorm is bedacht door Clerihew, vandaar ook de naam… Het moet voldoen aan de volgende regels:

• vierregelige versjes
• rijmschema aabb
• geen ritme
• In de eerste regel een persoonsnaam
• in de vierde regel een uitdrukking, trefwoord of woordspeling die op de persoon in de eerste regel van toepassing is.
• meestal in de onvoltooid verleden tijd
• onderwerp van het gedicht vond in het verleden plaats

Voorbeeld:

Men noemde hem graaf dracula
een bijzonder schalkse held met astma
die geregeld verviel in bloed drinken zonder gekreun
zelfs tegen een versgelakte boekensteun

Dit is een dichtvorm waarbij in ieder geval geen eindrijm voorkomt. Het heeft wel een bepaalde ritme dat in elke regel terugkomt.

Een aldicht is een gedicht of een gedeelte van een gedicht, waarin elk woord in een regel rijmt op een woord in de tweede regel. Dit kan begin of eindrijm zijn. Het ziet er nogal gemaakt uit en wordt nauwelijks nog gebruikt…

Voorbeeld:

zie: en wie hij is
die er niet bij is

Een aforisme is een korte, bondige uitspraak, vaak niet meer dan een regel lang. Aforismen zijn meestal grappig, kunnen iets totaal tegengesteld bevatten en een boodschap of wijze les hebben.

Voorbeeld 1

De wildste leeuw wordt tam in de omgeving van de leeuwin. ~Georges Guilbert

Voorbeeld 2

Het leven is het tegenovergestelde van de dood en soms nog erger. ~Georges Guilbert

Een acrostichon wordt ook wel een lettergedicht of een naamgedicht genoemd. Bij deze dichtvorm begint elke regel met een bepaalde letter. Zet je deze letters achter elkaar dan lees je een naam. Maar het kan ook zijn dat elk couplet met een bepaalde letter begint en een naam vormt…

Het bekenste voorbeeld hiervan is het Wilhelmus, ons volkslied. Als je de eerste letter van elk couplet achter elkaar zet staat daar Willem van Nassov.

Het abecedarium of ook wel abc gedicht bestaat uit dichtregels die telkens met de volgende letter van het alfabet beginnen.

Het werd vroeger veel gebruikt om kinderen het ABC te leren.

Voorbeeld:

A is een Aapje van Rie Cramer uit 1936:
A is een aapje, dat eet uit zijn poot.
B is de bakker, die bakt voor ons brood.
C is Charlotte, die drinkt chocolaad.
D is een dame, die drentelt op straat.
E is een ezel, die gaat naar het land.
F is een fruitvrouw, met fruit in haar mand.
G is een geitje, en Gijs staat er bij.
H is een held, met een houwer op zij.
I is de inktpot, waar Isaac uit schreef.
J is een jasje, dat kreeg ik van neef.
K is een koopman, die koffie verzond.
L is een landman, die leeuw’riken vond.
M is de molen, die maalt door de wind.
N is een nestje, dat Nicolaas vindt.
O is een otter, die zwemt in het meer.
P is een papje, dat pikt aan een peer.
Q is Quirinus, die zuurtjes uitdeelt.
R is een rover, die appelen steelt.
S is het scheepje, waar Steven mee speelt.
T is de trommel, die Tante mij schonk.
U is een uiltje, dat zit op een tronk.
V is een visser, met vis in zijn schuit.
W is de wagen, daar rij ik mee uit.
X is een letter, zeg ken je die wel?
IJ is een ijsbeer, die wit is van vel.
Z is een zeeman, die zegt u vaarwel.

160 is een nieuwe dichtvorm die pas bestaat sinds we kunnen sms-en, het is namelijk een gedicht gebaseerd op het aantal tekens dat je per sms kunt versturen. 160 tekens dus…

Behalve dat je gedicht uit exact 160 leestekens bestaat zijn er geen beperkingen. Je kunt dus gewoon je gang gaan en er iets leuks van maken. Zolang het maar een gedicht is…

Een elfje is een gedicht van elf woorden, verdeeld over 5 regels. Daarbij is de 5e regel een soort van samenvatting, dat het hele gedicht naar elkaar toetrekt.

Het moet aan de volgende regels voldoen:

De eerste regel moet een sfeer opwekken, dit kan een kleur of eigenschap zijn, maar ook een ding of dier. In de volgende regels werk je dit uit en de laatste regel is een samenvatting.

De eerste regel bevat 1 woord, de tweede regel 2 woorden, de derde regel 3 woorden, de vierde regel 4 woorden en de 5e regel slechts 1 woord.

Voorbeeld 1
Knalrood
Mijn hart
Klopt voor jou
Warme gevoelens koester ik
Verliefd

Voorbeeld 2

Onafscheidelijk
Altijd samen
Jij en ik
Al sinds mijn jeugd
Teddybeer

Een limerick is een gedicht volgens een strak schema, het bestaat uit slechts 5 regels.In de eerste regel wordt een persoon of een dier voorgesteld met een plaatsnaam. De 1e, 2e en 5e regel rijmen met elkaar en juist de 5e regel is erg belangrijk. Het bevat namelijk de clue voor het hele gedicht, meestal is dit een onverwachte wending. Regels 3 en 4 rijmen ook weer met elkaar.

Het rijmschema is dus:

A-A-B-B-A

Voorbeeld 1:

Een duizendpoot miste in Loenen
des morgens opeens al zijn schoenen.
Hij wist niet dat heel
’t hotel personeel
al veel uren lang stond te boenen

Voorbeeld 2

Een benadeelde buizerd te Bergen
Kon maar moeilijk zijn woede verbergen
“Al kost het mijn kop
Ik vreet hem zo op
Dat konijn moet mij niet zitten tergen.”